Vanuit zijn positie in de Universiteitsraad heeft hoogleraar Albert Wagelmans veel beter leren begrijpen wat voor studenten belangrijk is en waarom. In die periode kwam hij ook in aanraking met de ontwikkeling van impactgedreven onderwijs. “Geen bewuste keuze,” zegt hij eerlijk, “maar ik ben gewoon niet iemand die snel nee zegt tegen innovatie. Hoewel ik van oorsprong een traditionele wetenschapper ben, gericht op publicaties, boeide mij het uitgangspunt wel: impact maken. In de loop der jaren ben ik steeds meer gaan kijken: wat kan ik nog meer doen met de kennis die er al is?”
Binnen zijn vakgebied, Operations research, gaat het om het toepassen van wiskundige en statistische modellen om processen te optimaliseren. Kunnen dingen sneller, beter, goedkoper, efficiënter? Albert: “In 2007 heb ik met het Erasmus MC contact gelegd om te vragen of ik iets voor ze kon betekenen. Dat was best gedurfd, want het gangbare sentiment was: zonder medische achtergrond ga jij mij mijn vak niet leren. Totdat duidelijk werd dat ik vanuit mijn expertise kon zorgen dat ze eigenlijk betere doktoren werden en daardoor meer impact hadden. Toen ze daar binnen het onderwijs over begonnen, vond ik dat meteen erg interessant.”
Het idee was om studenten al tijdens de opleiding voor te bereiden op de complexe problemen die spelen in de huidige wereld. Daarbij geldt dat je een complex maatschappelijk probleem niet vanuit één discipline kunt benaderen of oplossen. “Daar moet je juist veel perspectieven op loslaten en samenwerken, wil je vooruitgang boeken,” zegt Albert. “En laat mensen vooral eerst een vak leren! Dus bij de opleiding Econometrie moeten we zorgen dat onze studenten goede econometristen zijn en dán hoe ze moeten samenwerken en communiceren met anderen. Daar kun je niet zomaar tijd en ruimte voor vrijmaken in het curriculum. Maar je kunt mensen wel een beetje laten snuffelen, zodat ze zien dat iemand met een andere opleiding aan hetzelfde probleem een waardevolle bijdrage kan leveren.”
Een andere grote vraag is hoe we kunnen vaststellen dat impactgedreven onderwijs echt succesvol is geweest? Dat is volgens Albert nog niet eenvoudig. “Je kunt wel zeggen: we hebben dit project gerund en daar hebben zoveel studenten aan deelgenomen. Maar dat wil nog niet zeggen dat het ook een succes was. Het gaat er natuurlijk ook om of onze studenten er wat van hebben geleerd. Of ze straks beter zijn voorbereid, dat gaat de lange termijn uitwijzen. We moeten hoe dan ook laten zien dat we het belangrijk vinden om te werken met partijen buiten de universiteit en dat we de maatschappij veel hebben te bieden. Maar ja, de middelen nemen af en we mogen meer duidelijk maken hoe waardevol we zijn als universiteit. Daar mogen we echt wel wat meer effort plegen.”
Impactgedreven onderwijs wordt steeds belangrijker, zeker in de tijd waarin we leven. “Ik stond er sowieso al voor open,” zegt Albert, “maar het verliep in het prille begin heel ad hoc en ongestructureerd. Wat we nu willen is dat elke student hiermee in aanraking komt en leert dat problemen in de praktijk soms veel complexer zijn dan in de boeken. De Universiteitsraad is de afgelopen vier jaar vooral een kritische partner geweest. Daarbij ging het onder andere om de vraag: hoe zorg je dat mensen in aanraking komen met perspectieven vanuit de praktijk? Dat is een gigantische uitdaging, omdat je aan de ene kant je studenten hebt en aan de andere kant de buitenwereld. Je moet dus heel wat communicatie managen. Wil je die twee samenbrengen, dan kun je niet zonder een deugdelijke infrastructuur. Impactgedreven onderwijs blijft de komende jaren een belangrijke ontwikkelopgave als onderdeel van de Community voor Leren en Innoveren (CLI). Dat blijven we vanuit de Universiteitsraad ook van harte ondersteunen, want we willen voorkomen dat impactgedreven onderwijs straks een zachte dood sterft.”
Albert is al sinds de jaren ’70 verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, als student, na zijn promotie als universitair docent en nu als hoogleraar Econometrie. Tijdens zijn loopbaan had hij diverse rollen, van onderzoeker, opleidingsdirecteur tot afdelingshoofd. Momenteel is hij actief lid van de Universiteitsraad.
