De vrijheid om je eigen onderzoek te ontwerpen

Het onderzoek naar de rol van buurthuizen wat Qays in samenwerking deed, paste perfect bij zijn overtuigingen en de uitdagingen waar hij zijn werk van wilde maken. “Ik woon al heel lang in Vlaardingen, daar speelt mijn sociale leven zich af. Ik ken de issues die actueel zijn, ken de wijken waar ik vaak ben en zie de maatschappelijke thema’s die mij triggeren. Zoals de invloed van buurthuizen op de buurten en bij het bedenken van oplossingen om de buurtbewoners zoveel mogelijk te helpen.

Een van de kernproblemen die ik tegenkwam was de digitale kloof. Veel mensen bleken moeite te hebben met digitale middelen en ook met lezen. Dan is het lastig om informatie van bijvoorbeeld de gemeente tot je te nemen. Websites bleken veel te moeilijk, daar waren veel klachten over van buurtbewoners. De oplossing was om bepaalde websites en flyers toegankelijker te maken en ook in meer talen aan te bieden. We wilden in die flyers zo min mogelijk woorden gebruiken en zoveel mogelijk beelden laten zien om de mensen te informeren, inclusief een bondig stappenplan. Daarmee konden we buurthuizen maar ook de gemeente steunen.”

Gedurende het onderzoek zijn voor één buurthuis activiteiten met verschillende organisaties opgezet. Via die contacten werden weer nieuwe nuttige contacten aangeboord. Bovendien droeg het buurthuis zelf ook contacten aan, waardoor het bereik onder buurthuizen verder werd vergroot. Ook de begeleiding van het onderzoek verliep anders dan anders. Qays: “Het was een relatief kleine groep van twaalf mensen, dus ik heb veel aandacht gehad van mijn vier begeleiders. Die kwamen van verschillende faculteiten, waardoor de materie telkens vanuit een ander perspectief werd belicht. Op die manier kregen we waardevol en veelzijdig advies over wat we eigenlijk aan het doen waren. Niet dwingend, maar meer in de trant van ‘misschien is het handig om dit of dat te doen’. Je leert in feite om voor jezelf te denken en tot (praktische) oplossingen te komen. Het is een andere manier van wetenschappelijk onderzoek doen met een andere manier van begeleiden, meer vanuit coaching en advies.”

Voor het evalueren van het onderzoek heeft dat duidelijke consequenties. Hoe wordt alles gewaardeerd en uitgedrukt in cijfers? En op welke criteria wordt eigenlijk beoordeeld? “Er ligt in elk geval veel nadruk op zelf evalueren,” zegt Qays. “En het is zeker van belang om de hele voortgang goed bij te houden, want je bent gewoon acht of tien weken nonstop bezig. Dan houd je de weken niet meer uit elkaar. Het evalueren gebeurt onder meer via korte gesprekjes, soms maar tien minuten, over wat je hebt meegemaakt. Zelf houd ik erg van de dagboeken waarin je kunt bijhouden hoe je dagen verlopen, met aan het eind een groot verslag en je eigen algemene reflecties over het hele proces.”

Zonder eigen initiatief werkt het niet binnen zo’n vrije leeromgeving. Dat heeft Qays zelf ook regelmatig ondervonden. “Maar het mooie is dat je altijd hulp kunt vragen én krijgen. Er waren wel studenten die de eerste paar weken lichtelijk in paniek raakten omdat ze geen strakke richtlijnen hadden meegekregen. De oplossing was simpelweg om het uitgereikte blogboek te volgen. Na enkele weken viel het kwartje en kon iedereen zijn weg vinden. Dat waren studenten vanuit allerlei opleidingen, van geneeskunde en econometrie tot technische wiskunde. Een bonte verzameling dus, allemaal met eigen regels. Maar die ‘regelballast’ moet je gewoon even loslaten en ‘open minded’ beginnen met iets anders. Dat is waar impactgedreven onderwijs om draait.”